VERANDEREN DOOR TE LUISTEREN

17/09/2016

zonsondergang 1

Courage is what it takes to stand up and speak;
courage is also what it takes to sit down and listen. (Winston Churchill)

 

Luisteren is één van de meest ondergewaardeerde kwaliteiten in deze tijd. Expressie, vrijuit onze mening uiten en onszelf promoten doen we graag en veel. Facebook is hier een goed voorbeeld van. “Wat ben je aan het doen?” staat op ons scherm zodra we deze site openen. We delen onze mooiste foto’s en meest gelukkige momenten. Ook ik ben geen haar beter en doe hier veelvuldig aan mee. Hoe het echt met anderen gaat, daar gaat het niet echt om. Het draait vooral om beeldvorming en een bijna manische vorm van expressie.

 

OMSLAG NODIG

53fc44a87d0058cd82af95a552959f52Ons gebrek aan daadwerkelijk luisteren en verbinden met wat er echt bij mensen speelt, niet alleen op facebook maar ook in het echte leven, is misschien wel tekenend voor deze tijd. Via zelfhulpboeken leren we dat persoonlijke ontwikkeling draait om onszelf en niet om anderen. We moeten in onszelf investeren, spannende dromen najagen en onze talenten volop ontwikkelen. Alleen zo zouden we gelukkig kunnen worden. Persoonlijk geluk lijkt maakbaar door introspectie en perfectie na te streven.

Veelvuldig onderzoek zegt iets heel anders. Hoe gelukkig wij ons als mens voelen is grotendeels afhankelijk van de kwaliteit van onze sociale relaties. Hoe beter we in staat zijn om empathie te tonen en ons te verbinden, hoe hechter onze relaties kunnen worden. Je zou dus kunnen zeggen dat outrospectie, het vermogen om buiten onszelf te stappen en anderen daadwerkelijk beter te leren kennen, loont.

Ik ben positief. Ik geloof ook dat we in een tijd leven die een grote omslag kan maken. We komen uit een tijdperk van ongeremde hebzucht en een enorme drang naar groei door meer en meer. Groei werd gezien als iets materieels, competitie leidde tot succes, en succes leidde tot geluk. Een groeiende groep mensen begint hier anders over te denken. Een meer humane tijdsgeest is aan het opbloeien, een tijdsgeest waarin mensen en organisaties overleven door empathie te tonen, te verbinden en samen te werken om zo de grote problemen aan te pakken.

We hebben namelijk ook ontdekt dat economische globalisatie en het kapitalistische groeimodel veel problemen heeft vergroot, zoals etnische conflicten en fundamentalisme, klimaatverandering, waterschaarste en uitsterving van bedreigde soorten, financiële instabiliteit en werkeloosheid. Voor de meeste mensen is het leven steeds stressvoller aan het worden. We hebben weinig tijd en ervaren een toenemende werkdruk. Steeds meer mensen krijgen een depressie of burn-out.

Het is tijd voor een breuk met de bestaande wereld. We moeten anders gaan handelen; beter voor onze aardbol, onszelf en anderen zorgen.

 

U.LAB 

theory-uOp dit moment volg ik samen met zo’n 20.000 anderen verspreid over de gehele wereld de U.Lab “Leading From the Emerging Future”, een (gratis) online training gecombineerd met lokale en internationale support- en cocreatiegroepen. Otto Scharmer, bekend van Theory U, en zijn team, behandelen in meerdere webinars hoe je diepgaande persoonlijke, sociale en organisatorische verandering kunt bereiken.

Scharmer wil met Theory U een bijdrage leveren aan transities voor de complexe vraagstukken in deze tijd. Door het blijven doorgaan met dezelfde gedragspatronen, zegt hij, creëren we met onze wetenschappelijke en economische “vooruitgang”, meer en meer de keerzijden van deze “vooruitgang”. We zien alleen nog de ons bekende paden en raken afgescheiden van een deel van de realiteit.

Volgens Scharmer zijn de grote problemen van deze tijd te herleiden tot drie grote kloven:

  • De ecologische scheiding van onszelf met de natuur. We verbruiken momenteel 1,5 maal de bronnen van de aarde, waardoor we onze planeet uitputten.
  • De sociale scheiding van onszelf met anderen: het enorme verschil tussen arm en rijk is hier een voorbeeld van. Tien procent van de wereldbevolking heeft net zoveel materieel bezit als de overige 90% tezamen.
  • De spirituele scheiding van onszelf met onze ziel, vaak te zien in burn-out en depressie. Het aantal zelfmoorden is drie keer zo groot als het aantal moorden (inclusief oorlogen). Het aantal zelfmoordpogingen ligt zelfs 10 tot 20 maal hoger.

Vanuit deze drie vormen van afscheiding hebben we, aldus Scharmer, diverse “zeepbellen” gecreëerd (zie eerder genoemde problemen). Theory U is gebaseerd op het inzicht dat alles wat leeft met elkaar verbonden is. Alles wat leeft, is namelijk ontstaan vanuit dezelfde bron. “We are all made of stars”. De mens is dus ook verbonden met alles wat er is en heeft daarin steeds de mogelijkheid om bewust te kiezen voor zijn handelen. Dit is een keuze vanuit verbinding: verbinding met jezelf, met anderen en met de wereld.

Ik ga hier niet de gehele theorie uitleggen, dat is al veelvuldig gedaan en daar verwijs ik je dan ook naar. Mijn intentie om deel te nemen aan deze training is dat ik wil bijdragen aan een belangrijke verandering en die wil ik graag met je delen in de hoop dat je meedoet. Een verandering naar meer verbinding, empathie, samenwerking, menselijkheid, veerkracht, positieve energie en creativiteit op onze aardbol. Een verandering in mensen, teams en organisaties die zorgt voor effectieve en gezonde manieren van communiceren, organiseren, samenwerken, leren en innoveren. Om zo meer geluk en succes te bewerkstelligen, zodat we de belangrijke problemen kunnen gaan aanpakken. De tools die ik hiervoor gebruik zijn: verbindende communicatie en cocreatie. De veronderstelling en de ervaring dat mensen een enorme behoefte aan sociale verbinding hebben en beschikken over een enorme rijkdom en veerkracht, liggen aan deze tools ten grondslag.

Maar natuurlijk zijn er ook belemmeringen op het pad. Scharmer heeft mooi en krachtig verwoord hoe we onze belemmeringen – van oordelen, cynisme tot angst – kunnen ombuigen, zodat we kunnen veranderen en daarmee verandering in gang kunnen zetten. We hebben hiervoor een open geest (nieuwsgierigheid), open hart (compassie) en open wil (moed) nodig. En dit kunnen we bereiken door echt te gaan luisteren.

 

LUISTEREN

Volgens Scharmer zijn er 4 niveau’s van luisteren.

  1. Downloading: we luisteren vanuit onze eigen ervaringen en kennis, waardoor we de neiging hebben om te zoeken naar de bevestiging van ons eigen gelijk en snel te interpreteren. We luisteren dan eigenlijk naar hetgeen we al weten. We bevestigen daarmee onze meningen en oordelen. We zitten dan als het ware in een gesloten ruimte die het verleden reflecteert.
  2. Feitelijk luisteren: hiermee openen we een raam om naar de buitenwereld te kijken. We horen dan ook de nieuwe dingen, de dingen die we niet hadden verwacht te horen of zien. We zijn open en nieuwsgierig.

Deze 2 vormen van luisteren zijn niet goed genoeg als we iets willen veranderen. Daarvoor heb je 2 andere luistervaardigheden nodig.

  1. Empathisch luisteren: je luister naar de ander vanuit de ander. Je leeft je in en voelt mee, met compassie. Er ontstaat een emotionele verbinding . Je ziet een situatie of ervaring met de ogen van de ander. De ander voelt zich gehoord en gezien.

Tot kortgeleden ervoer ik empathisch luisteren als de meest waardevolle vorm van luisteren ervaren. Ik was nog niet bekend met de 4de vorm van luisteren, die de moed tot verandering in gang zet.

  1. the-7-rules-of-personal-successGeneratief luisteren: een waarderende vorm van luisteren waarbij iets bijzonders gebeurt. Al luisterend verbind je je met de ander op een dieper niveau, waardoor een verandering ontstaat. Je ziet nieuwe mogelijkheden voor de toekomst, wordt enthousiast, stijgt boven jezelf uit, hebt oog voor de potentie van die ander. Kortom: er leeft iets op. Er is echt contact, gedachten stromen. Het gesprek gaat vanzelf en de structuur is opbouwend en verkennend. Het denken wordt niet gehinderd door oude noties van wat mogelijk is en onmogelijk. De realiteit van vandaag staat niet in de weg van de mogelijkheid van de toekomst. Aan het einde van het gesprek ben je energieker dan aan het begin.

Scharmer zegt dat geweldige coaches en leiders op de 4de manier luisteren. Zij luisteren met empathie naar je ervaringen en moeilijkheden, en voegen iets extra’s toe: zij zien ook wie je in toekomst kunt zijn en verbinden je hiermee door er aandacht voor te hebben.

FullSizeRender-3 kopie 7Hoe klinkt dit allemaal voor jou? Te mooi om waar te zijn? Of heb je generatief luisteren weleens ervaren? Ik ben benieuwd. Ik lees graag je reactie hieronder.

 

Auteur: Angela Pagonidis

Reageer