OVERACTIEVE REPTIELENBREINEN DODEN ALLE CREATIVITEIT EN VERNIEUWING IN ORGANISATIES

25/01/2017

FullSizeRender-5 kopie 2Overactieve reptielenbreinen in werksettings zorgen ervoor dat mensen niet samenwerken, niet creatief kunnen denken en bang zijn voor vernieuwing. In deze blog lees je hier meer over en ook wat je kunt doen om een gezonde werksetting te creëren.

 

REPTIELENBREIN

Ons reptielenbrein (hersenstam) is het oudste deel van ons brein. Het beschermt ons tegen gevaar en voorkomt dat we uitsterven. Het scant onze omgeving op mogelijk gevaar, zoals iets dat brandt of iemand die agressief schreeuwt. Het nadeel is dat dit brein niet altijd even nauwkeurig te werk gaat. Het maakt geen onderscheid tussen levensbedreigend gevaar (een leeuw) en een herinnerd of ingebeeld gevaar, zoals een herinnering aan een ruzie. We handelen dus relatief makkelijk vanuit de automatische stressimpuls: vluchten, bevriezen of aanvallen. En als we zo handelen, dan is er geen ruimte voor iets anders. Dan zitten we in de overlevingsmodus.


AMYGDALA

De amygdala is een amandelvormige structuur die betrokken is bij het aansturen en verwerken van verschillende emoties. Ook heeft de amygdala – samen met het reptielenbrein – een belangrijke rol bij het scannen van gevaar. De amygdala is onderdeel van het limbisch systeem, wat een rol speelt bij emoties, affectie, motivatie en leren.

De amygdala legt verbanden tussen zintuiglijke informatie en koppelt deze aan emoties. De reactie van de amygdala op prikkels die angst veroorzaken kan snel en volledig automatisch oftewel reflexmatig plaatsvinden. Ook speelt de amygdala een belangrijke rol bij het vormen en opslaan van herinneringen aan emotionele gebeurtenissen.

 

NIEUWERE BREINDELEN

plaatje breinOnze nieuwere breindelen (cortex, frontale kwab en voor een deel ook het limbisch systeem) kun je beschouwen als de “wijzere” hersenen. Hiermee voelen en denken we, zijn we bewust van onszelf, communiceren en verbinden we ons met anderen, zijn we in staat om in groepen te leven, informatie uit te wisselen en samen te werken.

 

 

 

WAT JE KUNT DOEN

FullSizeRender-7 kopieElk mens heeft in zijn leven negatieve ervaringen opgedaan, de één meer dan de ander. Sommige mensen kunnen door traumatische ervaringen een overactieve amygdala hebben. Als mensen bijvoorbeeld heftige ervaringen hebben opgedaan met fysiek geweld, zullen ze vaak geneigd zijn om heel alert te reageren op boosheid of agressie. Het reptielenbrein en de amygdala in het lymbische systeem slaan dan sneller op tilt. Dit betekent dat deze mensen relatief sneller dan bij de “gemiddelde” mens in de vlucht-, bevries- of aanvalmodus schieten. In het contact met hen kun je dit merken. Je raakt wat sneller en/of wat intenser een gevoelige snaar.

Het is dan de kunst om contact te maken met de “wijze hersenen” oftewel de nieuwere breindelen via een nieuwsgierige, open, aanvaardende en vriendelijke houding. Ga niet de discussie aan of in de verdediging, maar toon empathie en geef ruimte. Versterk jezelf in verbindende communicatie.

FullSizeRender-8 kopieIn zijn algemeenheid kun je stellen dat het vruchtbaarder is als mensen in hun werkomgeving de nieuwere breindelen gebruiken en niet het reptielenbrein. Omdat ze daarmee samenwerken, nieuwe informatie en ideeën
uitwisselen, waardoor ze creatief kunnen zijn en kunnen presteren.

Daarom is het belangrijk om te investeren in een veilige werkomgeving waar mensen elkaar vertrouwen. Ons reptielenbrein blijft dan wat meer op de achtergrond en neemt niet ons denken en gedrag over. Zo blijven we uit de overlevingsmodus van aanvallen, bevriezen of vluchten, een modus waar geen enkele ruimte is voor creativiteit en vernieuwing, want elk nieuw idee en verandering is immers eng.

Zorg ervoor dat het reptielenbrein zo min mogelijk actief wordt! Onverschillig, aanvallend of defensief management, ongezonde competitie, langdurige werkconflicten en onzekerheid over de baan creëren een werkomgeving waar mensen zich onveilig voelen. Ook is het belangrijk om dingen die het reptielenbrein activeren zoals een slecht ventilatiesysteem dat herrie maakt of felle, flikkerende verlichting te verwijderen.

Auteur: Angela Pagonidis

FullSizeRender-3 kopie 9

Reageer

U moet ingelogd zijn om te kunnen reageren.