GELUK IS EEN WONDERLIJKE SAMENLOOP VAN OMSTANDIGHEDEN

21/12/2016

Ik ben begonnen met een serie portretten rondom het thema ‘geluk op het werk’. Centrale vragen die ik stel in de interviews: waar krijg je energie van, wat maakt je gelukkig en hoe kunnen we, volgens jou, meer geluk in organisaties bewerkstelligen? Doel is om meer inzicht te krijgen in wat mensen gelukkig op hun werk maakt en de lessen te delen.

arjanAan het woord is Arjan van Vembde, ambtenaar bij de gemeente Amsterdam, parttime ondernemer en goochelaar. Hij werkt als organisatieadviseur en trainer.

 

ONDERNEMERSCHAP

Ik werk 2 dagen per week als ondernemer en 3 dagen als ambtenaar. Het aandeel aan werk buiten de gemeente groeit en ik ben erg benieuwd waar het naartoe gaat. Het opgeven van zekerheid blijk ik toch wel spannend te vinden. Daarom ben ik nog geen fulltime ondernemer. En ik ben ook heel gelukkig met mijn werk als ambtenaar. Het is op dit moment goed zoals het is.

 

GELUK VERSUS ONGELUK

arjan3Ik vind het leuk om mensen te helpen, als mensen tegen me zeggen “dank je voor het fijne gesprek” of “dank je voor de mooie training”. Daar word ik gelukkig van. Ik ben ook gevoelig voor sfeer, hou van mooie ruimtes. Zoals hier in het Planetarium van Artis, er is veel licht, mooie meubels en een groene omgeving. Van het interieur van het stadhuis, waar ik net was, word ik niet echt gelukkig.

Ongelukkig word ik als iemand anders me gaat vertellen wat ik moet doen. Als ik in een keurslijf terecht kom en niet tot bloei kan komen. Toen ik begon bij de gemeente Amsterdam was ik niet zo gelukkig. Ik werkte op de afdeling planning & control en moest aan andere mensen vragen “heb je de procedures gevolgd?”. Ik vond het vreselijk om rapporten te schrijven, papier is niet “echt”. Ik had een hekel aan de procedures in het bestuurssysteem. Kortom, ik zat niet op mijn plek.

Gelukkig is daar inmiddels verandering in gekomen, maar dat heeft een tijd geduurd. Mijn omgeving associeerde mij met bedrijfskunde en planning & control. En omdat ik vertelde wat ik deed, bleef ik daar continu voor gevraagd worden. Toen realiseerde ik me dat ik moest gaan vertellen wat ik wel leuk vind om te doen. Het heeft 2 jaar geduurd voordat bij de eerste mensen het kwartje viel. In die 2 jaar heb ik alleen maar verteld welke leuke dingen ik deed, ook al was het maar een heel klein deel van mijn werk. Mijn manager heb ik altijd duidelijk gemaakt waar ik goed en niet goed in ben. Op het moment dat ik een artikel over creativiteit kreeg van iemand uit mijn omgeving, wist ik dat een omslag was begonnen.

 

INSPIRATIE

arjan-2Nu noemen veel mensen mij de Appreciative Inquiry (AI) expert binnen de gemeente, maar ik doe veel meer dan dat. Ik voel me niet zo lekker bij die stempels. AI vind ik soms te zweverig, teveel gericht op het positieve. Wat ik interessant vind aan AI, is het sociaal constructionisme. Dat er niet 1 waarheid is, maar meerdere waarheden en betekenissen. De erkenning dat iedereen zijn eigen waarheid mag hebben. Ik treed ook op als goochelaar en dat heeft ook alles met waarheid te maken. De goochelaar-filosoof Sam Sharpe zei eens “Wie de waarheid zoekt, moet illusies bestuderen” Voor mij is magie het creëren van iets uit schijnbaar niets. En dat kun je ook in organisaties doen. Ik haal veel inspiratie uit postmodernistische organisatiestromen en dialogische organisatieontwikkeling.

AI is een praktisch instrument die je kunt gebruiken, zo zie ik het. Het werkt gewoon beter als je werkt vanuit talenten en krachten. Ook iets negatiefs kun je met AI op een waarderende manier onderzoeken.

 

RESPECT VOOR GRENZEN

Verbinding is belangrijk. Iemand moet ergens bij horen, thuis zijn, vertrouwen voelen. Verwant daaraan is het werk van Naud van de Ven over denkschaamte. De verbinding tussen mensen kan alleen gezond blijven als grenzen gerespecteerd worden. Die grenzen worden overschreden als we denken voor een ander. Dat is niet persé verkeerd, maar wel heel glad ijs. Op veel plekken zie ik mensen denken voor anderen, vooral managers en beleidmakers zijn er snel in. Denkschaamte ontstaat op het moment dat we ons realiseren dat we met alle goede bedoelingen toch over grenzen heen zijn gegaan. Voor mij was et begrip ‘denkschaamte’ een eyeopener waardoor ik mijn eigen gevoel beter begrijp als iemand anders bedenkt wat ik moet doen. Veel populaire modellen en theorieën ervaar ik als opdringerig en hoogdravend. Ik leer er graag van, maar bepaal ook graag zelf wat ik wel en niet doe.

 

GELUK IN ORGANISATIES

29345792880_3e07dbf748_zHoe je als organisatie meer werkgeluk kunt bewerkstelligen, vind ik een lastige vraag. Als ik werk als goochelaar ben ik soms heel gelukkig, maar dan werk ik helemaal zelfstandig, niet in een organisatie. De vraag veronderstelt de organisatie als identiteit. Ik zie veel collega’s ongelukkig zijn in organisaties. Volgens mij ben ik zelf verantwoordelijk voor mijn geluk, ik kan daar niet een ander verantwoordelijk voor maken. Maar soms ben je ook slachtoffer van de plek waar je zit. De kunst is om minder aandacht te geven aan de dingen die je ongelukkig maken en je concentreren op je talenten en krachten, daar waar je wel wilt zijn. Doordat ik gelukkig word van het werken met mensen in combinatie met zingeving, en dat ik dit nu in mijn werk doe, is mijn werkgeluk enorm toegenomen. Ik zat op een 2 en ben gestegen naar een dikke 9. De mogelijkheid om deels te werken als ambtenaar en deels als ondernemer speelt daar zeker in mee.

Wat ik binnen de gemeente Amsterdam zie, is veel nadruk op de kosten, de zakelijke kant van de organisatie. Er zou meer wijsheid, relativering en menselijkheid moeten zijn. De leiding is meer taakgericht dan mensgericht. En waar het mensgericht is, wordt het snel opdringerig in plaats van ondersteunend. De focus ligt op de korte termijn en te weinig op de lange. Deze technische benadering van managen resulteert in minder betrokkenheid en motivatie van medewerkers. Dat komt het geluk van mensen niet ten goede.

 

ONEERLIJK

“Gelukkig zijn” is een wonderlijk iets. Iets waar niemand recht op heeft, al zijn er veel mensen die het wel zouden verdienen.

Geluk is oneerlijk verdeeld in de wereld. Ik heb soms het gevoel dat ik onredelijk veel heb op dit moment. Ik ben me er overigens wel van bewust dat mijn gelukkig zijn in het leven en werk kwetsbaar is. Mijn geluk zou snel kunnen verdwijnen bijvoorbeeld bij een reorganisatie waarbij ik buiten de boot val, of gedwongen ben te werken met mensen die meer werken vanuit ongelijkwaardigheid, of als mijn vriendin onder een tram zou lopen.

Gelukkig zijn in het werk is een wonderlijke samenloop van omstandigheden waarbij talent en context matchen. Ik denk dat het start met een zogenaamde “growth mindset” bij het individu zelf, in plaats van een statische mindset. Een “growth mindset” betekent dat ik mijn situatie en omgeving niet aanneem als een vaststaand gegeven, maar als iets waar ik invloed op heb. Ik ben steeds alert om kansen te herkennen om iets in mijn omgeving of in mijzelf te veranderen. Het uitgangspunt is dat groei en verandering mogelijk zijn, dit is in tegenstelling tot een statische mindset die veel meer uitgaat van een statische omgeving. Ik beschouw positieve verandering niet als iets waar ik recht op heb, of waar anderen voor verantwoordelijk zijn en ook niet dat ik alles zal krijgen wat ik wil. Ik heb er slechts een bescheiden invloed op, als water dat druppelt op een steen.

 

DOE JE MEE?

Als je het leuk vindt om te praten over wat jou gelukkig maakt in je werk, neem dan contact met me op. Voor de portretten ben ik op zoek naar mensen die met anderen willen delen wat hun gelukkig maakt. Het maakt niet uit welk beroep je uitoefent of wat je achtergrond is.

Hartelijke groet,
Angela Pagonidis

 

in categorie BLOG, portretten / interviews

4 reacties

  1. Wat een mooi stuk. Arjan van Vembde is een wijs iemand maar zonder arrogantie. Ik tot op de dag van vandaag veel profijt van zijn tips en inzichten die hij zo gul deelt.

  2. Wouter schreef:

    Hoi, Inderdaad een moor artikel. Ik ervaar geluk, voorzover we eigenlijk niet zoveel mogelijk bij woorden als geluk en ongeluk weg zouden moeten blijven (loslaten), vooral uit het voor anderen iets kunnen en willen betekenen. Het zou wijs zijn als het geen wat Arjan aandraagt, niet alleen in een werkomgeving, meer en meer eigen wordt gemaakt. Niet omdat het het eigenbelang van iemand dient maar omdat het goed is voor ons allemaal.

    • Angela Pagonidis schreef:

      Dank voor je reactie. Inderdaad, je kunt het toepassen op heel het leven en alle omgevingen waarin mensen elkaar ontmoeten.

Reageer