De 4 afleveringen van Het Klokhuis over kindermishandeling maken me blij. Zo kan het ook in de communicatie over geweld in opvoeding en relaties. In plaats van alleen donkere beelden van verdriet en pijn – wat volgens mij handelingsverlegenheid bevordert – komen ook de veerkracht van voormalig slachtoffers en de mogelijkheden om wat te doen, ruimschoots aan bod. Hoop dat de beelden velen – van daders, slachtoffers tot omstanders – inspireren om wat te doen.

Als je ze nog niet gezien hebt, dan nodig ik je uit om te gaan kijken.
http://kindermishandeling.hetklokhuis.nl/

Hoe ga je om met liefde, vertrouwen, intimiteit en relaties als je in je jeugd en/of in een relatie mishandeld bent? Dit is de centrale vraag in een reeks van interviews die op deze site verschijnt. Hieronder de uitwerking van het interview met Dolores.

Ja, ik geloof nog steeds in de liefde!

Dolores (37 jaar) zegt dat ze flink heeft nagedacht over het antwoord. “Eerst dacht ik: kan ik het überhaupt wel, een relatie aangaan? Voor mij is het altijd een beangstigend idee geweest om mezelf aan iemand toe te vertrouwen. Dat ligt zo superingewikkeld, omdat de mensen die mij in mijn jeugd veiligheid hadden moeten bieden, dit niet gedaan hebben.

Wat ik tot nu toe onbewust gedaan heb in relaties, is mezelf niet blootgeven, mezelf niet echt laten zien. Ik ben vaak de sterke partij die steun geeft. Ik was ook bang dat als ik mijn grenzen zou aangeven, de ander weg zou gaan. Dat heeft echt met mijn verleden en jeugd te maken. Thuis deed ik enorm mijn best en op school ook. Ik probeerde liefde te winnen. Het tragische is dat je die dan niet krijgt.

In de relaties die ik tot nu toe ben aangegaan, speelden de conflicten met mijn ouders opnieuw. En dat is echt geen Freudiaans gelul. Daar kom je achter als je ouder wordt. Dan ga je anders naar jezelf kijken. Ik ben de dynamiek van vroeger, die mij bekend is, gaan opzoeken met als doel die op te lossen. Maar dat lukt natuurlijk niet.

Gelukkig ben ik nooit mishandeld in een liefdesrelatie, ook niet in vriendschap. Ik heb wel in manipulatieve relaties gezeten. Mijn laatste relatie die bijna een jaar duurde, was daar een voorbeeld van. Die man was een narcist, onzeker en enorm met zichzelf bezig. Hij had een grote behoefte om zich superieur te voelen en haalde mij daarbij naar beneden. Verder heb ik 4 jaar een relatie gehad met een getrouwde man en 3 jaar met een man – met wie ik ook samengewoond heb – die vooral met zijn carrière bezig was. Al die mannen gingen niet echt voor me.

Ik heb ook 2 lesbische relaties gekend. De dynamiek in die relaties was anders. Het waren relaties met superveel emoties. Als ik terugkijk, zie ik dat die vrouwen meer op mijn vader leken. Ze waren dominant en emotioneel. De mannen – behalve de narcist – leken meer op mijn moeder die heel afhankelijk was.

De gemene deler in al mijn relaties was dat ik de reddersrol vervulde. Als ik hard werkte, dan hadden we een relatie. Ik stak mijn nek uit, nam het initiatief om conflicten op te lossen. Dat kan positief zijn, maar toch kreeg ik er geen leuke relaties door. Het is gezonder als de ander hier ook initiatief in toont.

In vriendschappen ben ik eveneens de persoon die meestal het initiatief neemt om conflicten uit te praten. Ik hou namelijk van harmonie en als die er niet is, ben ik de persoon die er het meeste last van heeft. Ik heb veel mensen om me heen verzameld die steun aan mij vragen. Nee, ik heb er zelf geen moeite mee om steun te vragen. Alleen als ik steun vraag, dan krijg ik vaak nul op rekest.

Of ik nog geloof in de liefde? Ja, ik geloof nog steeds in de liefde! De uitdaging voor mij is dat ik in de liefde ook grenzen en eisen mag stellen. Doen en leven naar hoe ik het wil en niet naar hoe de ander het wil. Denk wel dat het lastig is om iemand te vinden, zeker in deze tijd van vluchtig internetdaten. Ik ben op zoek naar een man met ruggengraat. Mijn vriendinnen die niet mishandeld zijn, beklagen zich daar trouwens ook over, over het gebrek aan ruggengraat bij de Nederlandse man. De Nederlandse man is afwachtend en onzeker. Maar ik heb zeker hoop dat er ooit iemand langskomt die echt leuk is en die rekening houdt met mij.

Ik heb zo mijn kwetsbaarheden die ik overigens snel op tafel leg. Ik schaam me niet voor wat ik heb meegemaakt heb in mijn jeugd. Alleen merk ik wel dat het voor anderen intimiderend kan overkomen. Dat ik zoiets gruwelijks heb overleefd.

***

Dolores is van haar 4de tot 16de jaar fysiek en psychisch mishandeld door haar vader. Haar moeder keek toe en tolereerde deze mishandeling. De fysieke mishandeling werd minder nadat haar moeder en broertje waren weggelopen. Doleres was toen 12 jaar. De verhouding met haar vader werd beter. Zij ging haar moeders rol in het huishouden vervullen. Nadat haar broertje weer terugkwam, werd zij wederom regelmatig in elkaar geslagen. Op haar 16de is zij – nadat haar vader haar dreigde te vermoorden – weggelopen. Ze is onder toezicht gesteld en heeft in pleeggezinnen gewoond.

Noot: om privacy redenen zijn alle namen in dit interview gefingeerd.

Auteur: Angela Pagonidis

Hoe ga  je om met liefde, vertrouwen, intimiteit en relaties als je in je jeugd en/of in een relatie mishandeld bent?

Dit is de centrale vraag in een reeks van interviews die op deze site verschijnt. Hieronder de uitwerking van het interview met Frida.

Ik heb mijn geschiedenis verwerkt.

‘Ik heb alles kunnen opruimen, maar dit gedeelte niet,’ zegt Frida na het interview. Eerder hebben we gesproken over liefde, vertrouwen en de relaties in haar leven.  

“De vraag die je me stelt, dat vind ik best een ingewikkelde vraag. Vertrouwen is makkelijker dan een liefdesrelatie. Ik heb moeten leren om mijn gevoelens te vertrouwen en dat is gelukt. Daar ben ik nu net zo ver in als mensen die dit wel in hun jeugd hebben geleerd. Als ik denk ‘dit voelt niet goed,’ dan hoef ik ook niets met iemand. Vroeger luisterde ik niet naar mijn gevoel. In de liefde uitte zich dit in: jij masseert mijn nek, dus je mag met mij naar bed. In ben in mijn leven als het ware twee keer getrouwd geweest met mijn vader, en een keer met mijn moeder. Mijn laatste ongezonde relatie is 15 jaar geleden geëindigd en daarna heb ik het niet meer aangedurfd.”

Kun je iets meer vertellen over die relaties?

“Mijn eerste relatie was met Anton, dat duurde zo’n twee jaar. Ik was 18 en hij 37. Een astmapatiënt en alcoholist. Hij had naast mij ook andere vriendinnen. Omdat ik zo seksueel geremd was, probeerde hij me aan de alcohol te krijgen. Maar dat lukte niet, dus leerde hij me blowen. In het begin was hij heel aardig, een luisterend oor en dat had ik nodig. Dat verdween allemaal nadat ik voor hem gevallen was. Ik gaf hem in alles zijn zin, was voornamelijk bezig met zijn behoeftes. Het vrijen met hem was niet fijn. Hij was niet op mij gericht, maar op zichzelf.”

Na mijn vraag of Frida echt verliefd op hem was: “Ik twijfel hieraan, vond zijn lichaamsbeharing heel onaantrekkelijk. Volgens mij valt zoiets weg als je verliefd bent.”

“Daarna kwam er een getrouwde meneer langs die toen ook mijn baas was. Ik was 20 jaar en hij achter in de dertig. Hij gaf me aandacht, was aardig en lief. Dus ik viel als een blok voor hem. Weer seks die niet fijn was. Deze affaire heeft niet lang geduurd. Daarna had ik vier maanden wat met Pieter. Pieter had geen vaste woonruimte en trok bij mij in. Ook met hem was het vrijen niet fijn; ik voelde me een gebruiksvoorwerp. Hij hield me veel wakker, wilde praten en praten. Ik had geen rust. Ik raakte depressief, omdat ik de trauma’s van vroeger onderdrukte en heb toen een zelfmoordpoging gedaan. In die periode dat ik werd opgenomen, was hij er niet.

In 1991 leerde ik José kennen.Met haar heb ik acht jaar een hele ongezonde relatie gehad. Zij had een persoonlijkheidsstoornis, als ik dat zo mag zeggen. Ik viel voor haar omdat ze zo stoer en sterk was, maar dat was uiterlijke schijn. Ze was heel angstig en had regelmatig last van depressies. Dan was er een donkere wolk in huis en daar had ik enorme last van. Ze spaarde kritiek op en die kreeg ik na een paar dagen heel gedetailleerd over me heen. Het vrijen met haar was niet fijn. Ik kreeg uiteindelijk een pesthekel aan haar. Waarom ik bij haar bleef? Ik had toen nog niet genoeg zelfliefde. En haar gedrag was me bekend. Ze kleineerde me waar andere mensen bij waren, precies zoals mijn moeder. De relatie hield op toen ik meer van mezelf ging houden, meer zelfvertrouwen kreeg en sterker werd.

Na haar heb ik geen relatie meer gehad. Zonder relatie heb ik ook een heel rijk leven, met boeiend werk, lieve vrienden en vriendinnen.

Als iemand me probeert te versieren, dan ren ik het liefste zo hard mogelijk weg. Ik heb niet het vertrouwen dat ik het please-mechanisme van mij helemaal kwijt ben. Ik moet iemand tegenkomen die heel veel begrip en geduld heeft. De andere kant van dit mechanisme is dat ik enorm boos kan worden op de ander. Daar moet de ander wel mee kunnen omgaan.

Of ik zonder mijn jeugd geen last zou hebben van dit mechanisme? Ik denk het niet. Ik ben opgegroeid zonder begrenzing van mezelf, zonder fysieke begrenzing, zonder respect voor mijn lijf. Therapeuten hebben tegen mij gezegd: ‘ga maar oefenen.’ Maar dat is lastig als je letterlijk bevriest als iemand dichtbij komt.

Ik ben 50, voel me gelukkig nu wel thuis in mijn lijf en dat is een heel verschil met voorheen. Dus wie weet. Waar mijn voorkeur naar uit gaat? Dat maakt me niet uit. Ik kies voor de leukste mens. Voor iemand die lief is, met de hart op de goede plek. Niet alleen voor mij, maar voor de hele wereld. Iemand die het goed vind dat ik veel tijd spendeer met vriendinnen en niet jaloers wordt. Iemand die mijn zelfstandigheid waardeert en zelf ook een eigen leven heeft.”

Geloof je dat het nog gaat gebeuren?

“Het staat open. Ik geloof het niet, maar ik geloof het ook niet niet, als je begrijpt wat ik bedoel. De types tot wie ik me aangetrokken voelde, daar val ik gelukkig niet meer voor. Die tijd is echt geweest. Ik heb mijn geschiedenis verwerkt.”

***
Frida is in haar jeugd door haar vader en moeder mishandeld. Haar vader heeft haar van haar vijfde tot aan haar achtste seksueel misbruikt.

Noot: om privacy redenen zijn alle namen in dit interview gefingeerd.

Auteur: Angela Pagonidis

“Ik speel een meisje dat door haar vader mishandeld wordt. Mijn geheim kan ik met niemand delen, maar wel met een dier,” aldus Bente, de 10-jarige dochter van de fotograaf. Vader en dochter zijn samen op pad gegaan om een fotoserie te maken over kindermishandeling.

OPBLOEIEN is ontstaan dankzij een heleboel mensen. Een paar daarvan wil ik in mijn eerste blogbericht bedanken.

Zo’n 8 jaar geleden werkte ik als vrijwilliger in een blijf-van-mijn-lijfhuis in Kaapstad. Met grote bewondering keek ik naar de enorme veerkracht van de vrouwen en kinderen die daar woonden. Ik leerde dat de schat van geluk en liefde in mijzelf ligt en dat die bestand is tegen de schade die je in het leven kunt oplopen.

Jaren later ontmoette ik Froukelien IJntema, net na de tweedekamerverkiezingen van 2010 waarin de PVV van 9 naar 24 zetels steeg. Zij zocht naar een manier om de kracht van diversiteit in Nederland zichtbaarder te maken. Ik was net bezig met de oprichting van OPBLOEIEN. Eens in de zoveel tijd komen we bij elkaar om ervaringen uit te wisselen. Zoals zij zegt: “Het mes snijdt aan twee kanten. Vragen waar jij mee zit, daar zit ik ook mee. Je moet elkaar helpen om het vuur wakker te houden, anders durf je niet meer. Ik vind het ontzettend moedig wat je doet. Ik herken ook je drijfveer. Je wilt net zoals ik mensen tot hun recht laten komen.” Froukelien was helaas te bescheiden voor een kiekje. Gelukkig mocht de mooie tekst van Marianne Williamson in haar toilet wel op de foto.

“Ondanks al het geld, doet de overheid veel te weinig voor jongeren. Ik had vroeger toen ik jong was, graag iemand gehad, dat had mij heel wat harde lessen bespaard,” aldus ondernemer Peter van Graafeijland, de coach die ik via Het Gilde Amsterdam toegewezen kreeg. Peter begeleidt ondernemers zoals en ik en “probleemjongeren”. Met hem voer ik interessante gesprekken over de toestand van de jeugdzorg en de financiële kant van mijn bedrijf. Met kerst smste hij mij dat hij alleen een spiegel is, omdat ik alles al wist en het een kwestie van doen was. Ik ga hier natuurlijk graag in mee, maar vind hem eigenlijk iets te bescheiden over zijn aandeel.

En dan Phyllis Doll, hulpverlener bij de Opvoedpoli in Amsterdam… Tijdens onze eerste ontmoeting hadden we voor elkaar een cadeau meegenomen: het STUKBOEK van jongeren tegen geweld in opvoeding en relaties. “We werken in de jeugdzorg teveel op reactie. We zouden meer aandacht moeten schenken aan preventie, zodat we transgenerationele problemen eerder zien, eerder kunnen voorkomen. Kinderen zijn kwetsbaar, veel meer dan we denken. Ze hebben de liefde en veiligheid van hun ouders nodig om gelukkig te kunnen opgroeien.” Phyllis heeft hele waardevolle inhoudelijke bijdragen geleverd aan mijn eerste trainingen. Dank je Phyllis!

Ik dank Matje Doeve van de Landelijke Trainersgroep Aanpak Kindermishandeling die zich al vanaf 1969 professioneel inzet voor het welzijn van kinderen en wat van haar ervaringen en wijsheid met mij gedeeld heeft. Zoals zij zegt: “Volwassenen hebben een eigen verantwoordelijkheid voor hun welzijn: voor kinderen ligt die verantwoordelijkheid bij ons allemaal.”

Vlak voor mijn allereerste trainingen moest ik  proefdraaien. Annemiek Wijnker (loopbaancoach en trainer) was hierbij. Ik dank haar voor haar feedback en perfectionisme. Je trainingen stimuleren tot nadenken, creëren meer bewustwording en werken taboedoorbrekend, zei ze onlangs tegen mij. Wow, dat is natuurlijk heel fijn om te horen.

Imke Musterd ontmoette ik bij The Hub Amsterdam, een werk- en netwerkplek voor sociale ondernemers. Met haar bedrijf ‘Mus verandert’ zet ze zich in voor krachtige innovatietrajecten. De interne worstelingen die ik ervaar, die zij ervaart, delen we met elkaar. En zo helpen we elkaar in het volgen van onze eigen koers en te gaan voor wat wij belangrijk vinden.

Mijn leraar chi kung (de Chinese vorm van yoga) Robberto Bos ontmoette ik in de periode dat ik voor het Meldpunt kinderporno op internet werkte. De heftigheid van het werk en de beelden die ik toen zag, verwerkte ik door het doen van chi kung oefeningen. Nog steeds volg ik zijn lessen. Ze laden me op, geven me energie. Elke inwoner van Amsterdam die niet op zoek is naar verlichting maar naar aarding, kan ik hem van harte aanbevelen.

Fotograaf Henri Brekveld en zijn dochter dank ik voor de mooie fotoserie!

En verder… Audrey Weeren die hele mooie tassen maakt van duurzaam leer, met wie ik regelmatig ‘spar’ over de creatieve kant van het werk, en me attendeerde op het ontwerpwerk van Yvonne van Versendaal. Zonder Yvonne en websitebouwer Ehud Neuhaus zou deze site er niet zo mooi en sprankelend uitzien. Dank dank dank!

‘Last but not least’ bedankt klanten, mijn vaste trainingsteam, vrienden, familie en lief! Dankzij jullie support is OPBLOEIEN nu al een succes.